ทฤษฎีความผูกพัน ทำไมเราถึงดึงดูดคนแบบเดิม ๆ

ช่วงหลังมานี้ คำว่าทฤษฎีความผูกพันมีคนพูดถึงบ่อยขึ้นในกลุ่มคนที่สนใจเรื่องความสัมพันธ์ หลายคนเริ่มสังเกตว่าตัวเองมักไปชอบคนประเภทเดิม ๆ ทั้งที่ผ่านมากี่ครั้งก็ลงเอยคล้าย ๆ กัน ทฤษฎีความผูกพันช่วยอธิบายได้พอสมควรว่าทำไมเราถึงวนกลับไปหารูปแบบความสัมพันธ์แบบเก่า และพอเข้าใจมันแล้ว การจะก้าวออกมาก็พอมีทางให้เดิน

เรื่องนี้ไม่ได้จะตีตราว่าใครมีปัญหา แค่อยากให้เข้าใจว่าแต่ละคนเรียนรู้วิธีผูกพันกับคนอื่นมาต่างกัน และมันส่งผลต่อการเลือกคู่มากกว่าที่คิด

ทฤษฎีความผูกพันคืออะไร อธิบายแบบเข้าใจง่าย

พูดง่าย ๆ คือรูปแบบที่เราเรียนรู้ตั้งแต่เด็กว่าจะเข้าหาและไว้ใจคนใกล้ตัวยังไง นักจิตวิทยาแบ่งคร่าว ๆ เป็นสามแบบที่เจอบ่อย แบบมั่นคงคือคนที่รู้สึกปลอดภัยเวลาใกล้ชิดใคร กล้าเข้าหาและกล้าให้พื้นที่ แบบกังวลคือคนที่กลัวถูกทิ้ง เลยมักต้องการคำยืนยันบ่อย ๆ ส่วนแบบหลีกหนีคือคนที่พอใครเข้ามาใกล้มากก็รู้สึกอึดอัด อยากถอยออก ไม่มีแบบไหนดีหรือแย่ไปกว่ากัน เป็นแค่วิธีรับมือกับความใกล้ชิดที่ต่างกัน

ทำไมทฤษฎีความผูกพันถึงอธิบายการชอบคนแบบเดิมได้

คนแบบกังวลกับคนแบบหลีกหนีมักดึงดูดกันอย่างน่าแปลก ฝ่ายหนึ่งยิ่งไล่ตาม อีกฝ่ายยิ่งถอย กลายเป็นวงที่เหนื่อยทั้งคู่แต่ก็วนอยู่แบบนั้น เพราะมันคุ้นเคย เรามักรู้สึกว่าความสัมพันธ์ที่ให้ความรู้สึกคุ้น คือความสัมพันธ์ที่ใช่ ทั้งที่บางทีความคุ้นนั้นคือรูปแบบเดิมที่เคยทำให้เราเจ็บมาแล้ว พอเห็นกลไกนี้ เราก็เริ่มเลือกได้อย่างมีสติมากขึ้น ว่าจะเดินตามความคุ้นเคย หรือจะลองเปิดใจให้คนที่ให้ความรู้สึกมั่นคงกว่า

วันที่พิมออกจากวงเดิมที่วนซ้ำ

มีรุ่นพี่เคยเล่าให้ฟังถึงน้องคนหนึ่งชื่อ พิม (ชื่อสมมติ) อายุยี่สิบปลาย ที่คบใครก็เจอแต่คนห่างเหิน ชวนคุยเรื่องอนาคตทีไรอีกฝ่ายก็เลี่ยงทุกที พิมรู้สึกว่าตัวเองต้องคอยวิ่งเข้าหาตลอด จนวันหนึ่งได้ลองอ่านเรื่องรูปแบบความผูกพัน เลยเข้าใจว่าทำไมถึงไปสะดุดกับคนแบบเดียวกันซ้ำ ๆ พอรู้ตัว พิมก็เริ่มสังเกตตั้งแต่ตอนรู้จักกันใหม่ ว่าอีกฝ่ายกล้าเปิดใจและใส่ใจกลับไหม แล้วค่อย ๆ ให้โอกาสคนที่นิ่งและมั่นคง แทนที่จะเลือกคนที่ทำให้ใจเต้นแรงแต่ไม่เคยอยู่จริง

ที่ TaengRak สมาชิกยืนยันตัวตนแล้ว คุณเริ่มในกลุ่มคนที่ตั้งใจเหมือนกันได้

บางทีการจะเจอคนแบบใหม่ ก็ต้องเริ่มในที่ที่ต่างจากเดิมด้วย ที่ TaengRak (แต่งรัก) สมาชิกทุกคนผ่านการยืนยันตัวตนก่อนเข้าระบบ และเป็นกลุ่มคนที่ตั้งใจมองหาความสัมพันธ์ที่จริงจัง เมื่อคนรอบตัวในระบบมีเป้าหมายคล้ายกัน โอกาสที่จะเจอคนพร้อมเปิดใจแบบมั่นคงก็มากขึ้น เรามีทีมที่ปรึกษาคอยรับฟังก่อนว่าคุณเคยเจอรูปแบบความสัมพันธ์แบบไหนมา แล้วช่วยมองหาคนที่น่าจะเข้ากับคุณได้ในระยะยาว โดยไม่เร่งและไม่ตัดสิน

ถ้าอยากรู้ว่าเราดูแลกันยังไง ลองดูขั้นตอนการดูแลของเรา หรือเปิดดูโปรไฟล์สมาชิกที่ยืนยันตัวตนแล้วก่อนได้

เข้าใจรูปแบบของตัวเองก่อน แล้วค่อยก้าวต่อ

ไม่ต้องรีบเปลี่ยนตัวเองในวันเดียว แค่เริ่มจากรู้ว่าเรามักเข้าหาคนแบบไหน และรูปแบบนั้นเคยพาเราไปทางไหน ก็ถือว่าเดินมาไกลแล้ว ถ้าอยากมีคนช่วยมองไปด้วยกันก่อนเริ่มต้นใหม่ จะปรึกษาก่อนตัดสินใจก็ได้ ไม่มีข้อผูกมัดอะไร หรือถ้ายังไม่อยากคุยกับใคร จะเริ่มจากอ่านเรื่องราวการหาคู่และเตรียมแต่งงานของเราก่อนก็ได้

คำถามที่พบบ่อย

ทฤษฎีความผูกพันมีกี่แบบ แล้วของเราเป็นแบบไหน?

ที่เจอบ่อยแบ่งคร่าว ๆ เป็นสามแบบ คือแบบมั่นคง แบบกังวล และแบบหลีกหนี วิธีสังเกตเบื้องต้นคือดูว่าเวลาใกล้ชิดใคร เรารู้สึกปลอดภัย กลัวถูกทิ้ง หรืออยากถอยออก หลายคนไม่ได้เป็นแบบเดียวตายตัว แต่จะมีแนวโน้มหลักที่ชัดกว่าอยู่

รู้รูปแบบความผูกพันแล้ว ช่วยเรื่องหาคู่ยังไง?

ช่วยให้เราเห็นว่าทำไมถึงมักไปสะดุดกับคนประเภทเดิม และช่วยให้เลือกได้อย่างมีสติมากขึ้น แทนที่จะเดินตามความคุ้นเคยที่เคยทำให้เจ็บ เราจะเริ่มให้โอกาสคนที่ให้ความรู้สึกมั่นคงและเปิดใจกลับได้จริง

คนที่เป็นแบบกังวลหรือหลีกหนี มีคู่ที่มั่นคงได้ไหม?

ได้ รูปแบบความผูกพันไม่ใช่สิ่งที่เปลี่ยนไม่ได้ เมื่อเราเข้าใจตัวเองและได้อยู่กับคนที่มั่นคง ค่อย ๆ สื่อสารกันอย่างปลอดภัย หลายคนก็ขยับเข้าหาความสัมพันธ์ที่สบายใจขึ้นได้ตามเวลา