Gaslighting เมื่อความสัมพันธ์ทำให้เราเริ่ม “โทษตัวเอง”

ในความสัมพันธ์ เป็นเรื่องปกติที่คนสองคนจะมีความคิดเห็นหรือจดจำเหตุการณ์บางอย่างไม่เหมือนกัน แต่หากทุกครั้งที่เราพยายามพูดถึงสิ่งที่ทำให้

ไม่สบายใจ กลับถูกปฏิเสธ บิดเบือน หรือทำให้รู้สึกว่าความคิดของเราไม่น่าเชื่อถือ พฤติกรรมนั้นอาจเข้าข่ายสิ่งที่เรียกว่า  “Gaslighting”

Gaslighting คืออะไร?

Gaslighting คือรูปแบบของการบิดเบือนหรือปฏิเสธสิ่งที่อีกฝ่ายรับรู้ จนทำให้เขาเริ่มสงสัยในความทรงจำ การตัดสินใจ หรือความรู้สึกของตัวเอง

เช่น เมื่อพูดถึงเหตุการณ์ที่ทำให้เสียใจ แต่อีกฝ่ายกลับตอบว่า “ไม่เคยเกิดขึ้น” “เธอจำผิด” “คิดไปเอง” หรือ “เธออ่อนไหวเกินไป” หากเกิดขึ้นซ้ำ ๆ

อาจทำให้คนที่ถูกกระทำเริ่มไม่มั่นใจว่า สิ่งที่ตัวเองรู้สึกนั้นสมเหตุสมผลหรือไม่

Gaslighting ต่างจากการเห็นไม่ตรงกันอย่างไร?

การมีมุมมองต่างกัน หรือจำรายละเอียดไม่ตรงกันเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ในทุกความสัมพันธ์ และไม่ได้หมายความว่าเป็น Gaslighting เสมอไป

สิ่งที่ควรสังเกตคือ รูปแบบที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่ออีกฝ่ายมักปฏิเสธสิ่งที่เกิดขึ้น ลดทอนความรู้สึก หรือทำให้เรากลายเป็นฝ่ายผิดทุกครั้ง

จนเราเริ่มไม่กล้าเชื่อการรับรู้ของตัวเอง

สัญญาณที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่ทันรู้ตัว

เมื่ออยู่ในความสัมพันธ์ลักษณะนี้เป็นเวลานาน เราอาจเริ่มขอโทษบ่อยทั้งที่ไม่แน่ใจว่าตัวเองทำอะไรผิด ไม่กล้าพูดถึงสิ่งที่ไม่สบายใจ หรือคิดทบทวน

เหตุการณ์เดิมซ้ำ ๆ เพราะกลัวว่าตัวเองอาจจำผิด บางคนอาจเริ่มพึ่งพาความเห็นของอีกฝ่ายในการตัดสินว่า อะไรจริง อะไรถูก หรือความรู้สึกแบบไหน

ที่ตัวเอง “ควร” รู้สึก ซึ่งอาจค่อย ๆ กระทบต่อความมั่นใจในตัวเอง

ความรู้สึกของเรา ไม่จำเป็นต้องถูกอีกฝ่ายเห็นด้วยถึงจะมีความหมาย

คนรักอาจไม่เข้าใจหรือมองเหตุการณ์เหมือนเราทุกครั้ง แต่ความสัมพันธ์ที่ดีควรเปิดพื้นที่ให้ทั้งสองฝ่ายสามารถอธิบายความรู้สึก รับฟัง และพูดคุยถึง

ความแตกต่างได้โดยไม่ทำให้อีกคนรู้สึกว่าตัวเองกำลัง “คิดไปเอง” อยู่ตลอดเวลา การรับฟังไม่ได้หมายถึงต้องเห็นด้วยทุกเรื่อง แต่คือการยอมรับว่า

ความรู้สึกของอีกฝ่ายมีอยู่จริงและควรได้รับการเคารพ

ความรักที่ดี ไม่ควรทำให้เราสงสัยตัวเองอยู่ตลอดเวลา

หากเริ่มรู้สึกว่าต้องระวังทุกคำพูด กลัวว่าจะถูกกล่าวหาว่าคิดมาก หรือไม่แน่ใจในสิ่งที่ตัวเองเห็นและรู้สึก การกลับมาสังเกตรูปแบบของความสัมพันธ์

อาจช่วยให้เราเห็นสถานการณ์ชัดขึ้น เพราะความสัมพันธ์ที่ดีควรเป็นพื้นที่ที่สามารถพูดคุยถึงปัญหาได้ โดยไม่ต้องทำให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสูญเสียความ

มั่นใจในความคิดและความรู้สึกของตัวเอง

Taengrak เชื่อว่า ความสัมพันธ์ที่ดีไม่ได้หมายถึงการเห็นตรงกันทุกเรื่อง แต่คือการสามารถรับฟัง เคารพ และพูดคุยกันได้แม้ในวันที่ความคิดเห็น

แตกต่าง เพราะคนที่รักกันอาจมีมุมมองไม่เหมือนกันได้ แต่ไม่ควรทำให้อีกฝ่ายต้องสงสัยอยู่เสมอว่า  “ความรู้สึกของฉันผิดหรือเปล่า?”